Open Access

Türkiye’den Toplanan Börülce (Vigna unguiculata (L.) Walp.) Genotiplerinde Makro ve Mikro Besin Element İçeriklerinin Değerlendirilmesi

1 Ege Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Bölümü, İzmir
2 Ege Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Bahçe Bitkileri Bölümü, İzmir

Abstract

Günümüz sürdürülebilir beslenme stratejileri kapsamında; ıslah yoluyla besin içeriğinin zenginleştirilmesi gizli açlığın azaltılmasında en ekonomik ve çevre dostu yaklaşımlardan biri olarak kabul edilmektedir. Yüksek protein ve mineral madde içeriği ile öne çıkan börülce (Vigna unguiculata (L.) Walp.), beslenme kalitesinin iyileştirilmesine yönelik ıslah programlarında öncelikli baklagil türleri arasında yer almaktadır. Bu çalışmada, agro-morfolojik özellikler bakımından yüksek genetik çeşitliliğe sahip 97 börülce genotipinin taze baklalarının makro ve mikro besin elementi içeriklerinin belirlenmesi, genotipler arasındaki varyasyonun ortaya konulması ve besin elementleri arasındaki ilişkilerin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Genotipler arasında istatistiksel düzeyde makro ve mikro elementlerin tamamında yüksek varyasyon belirlenmiştir. Özellikle Na, P, Fe, Mg içeriklerinde yüksek, Ca, Cu, K, Mn ve Zn içeriklerinde orta, N içeriğinde ise düşük varyasyon katsayısı hesaplanmıştır. Besin elementleri arasında saptanan pozitif ve negatif korelasyonlar mineral element birikiminin koordineli fizyolojik mekanizmalar tarafından düzenlendiğini ve çoklu mineral kalite özelliklerinin birlikte seleksiyonuna olanak sağlayabileceğini göstermiştir. Özellikle N dışındaki diğer besin elementlerinde hesaplanan orta ve yüksek düzeydeki varyasyon, Türkiye orijinli yerel börülce genetik kaynaklarının beslenme kalitesinin geliştirilmesine yönelik besin içeriği zenginleştirme programları için önemli bir genetik potansiyel taşıdığını ortaya koymuştur.

Keywords

How to Cite

YAĞMUR, B., KAYGISIZ, T., & BOZOKALFA, M. K. (2026). Türkiye’den Toplanan Börülce (Vigna unguiculata (L.) Walp.) Genotiplerinde Makro ve Mikro Besin Element İçeriklerinin Değerlendirilmesi. ISPEC Journal of Agricultural Sciences, 10(3), 944–958. https://doi.org/10.5281/zenodo.22281459

References

📄 Ahenkora, K., Adu Dapaah, H.K., Agyemang, A., 1998. Selected nutritional components and sensory attributes of cowpea (Vigna unguiculata [L.] Walp) leaves. Plant Foods for Human Nutrition, 52: 221–229.
📄 Asiwe, J.N., 2022. Determination of quality traits, and the nutrient and mineral contents of cowpea varieties in South Africa. African Journal of Food, Agriculture, Nutrition and Development, 22(5): 20331-20348.
📄 Awurum, A.N., 2000. Effect of planting date on the incidence and severity of some fungi diseases of cowpea in the humid tropics of Southeast Nigeria. Journal of Sustainable Agriculture and Environment, 128-133.
📄 Bailey, R.L., West, J.K.P., Black, R.E., 2015. The Epidemiology of global micronutrient deficiencies. Annals of Nutrition and Metabolism, 66: 22–33.
📄 Başaran U, Ayan I, Acar Z, Mut H, Asci O., 2011. Seed yield and agronomic parameters of cowpea (Vigna unguiculata L.) genotypes grown in the black sea region of Turkey. African Journal of Biotechnology, 10(62): 13461-13464.