Farklı Demir Formlarının Kadmiyum Stresi Altındaki Fasulye (Phaseoulus vulgaris L. Var Nana) Bitkisinin Gelişiminde Meydana Getirdiği Değişimler - Sinan ÇELİM and Füsun GÜLSER (ISPEC Tarım Bilimleri Dergisi, 2020)
Bu çalışma farklı demir formlarının kadmiyumla kirletilmiş ortamlarda fasulye bitkisinin gelişiminde meydana getirdiği değişimlerin belirlenmesi amacıyla kurulmuştur. Deneme, faktöriyel deneme desenine göre üç tekrarlamalı olarak, Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Bölümüne ait iklim odasında, kontrollü koşullarda yürütülmüştür. Farklı demir formlarının (inorganik (FeSO4.7H2O), organik (Fe-EDDHA) ve nano demir) Fe0:0 mg kg-1 ve Fe1: 15 mg Fe kg-1 olmak üzere iki dozu uygulanmış, Cd-nitrat formunda Cd0: 0 mg Cd kg-1, Cd1: 40 mg Cd kg-1 ve Cd2: 80 mg Cd kg-1 olacak şekilde kadmiyum uygulanmıştır. Deneme tohum ekimini izleyen sekiz hafta sonra sonlandırılmıştır. Hasat edilen bitkilerde bitki gelişim kriterleri üzerine kadmiyum ve demir uygulamalarının etkisi belirlenmiştir. Farklı demir formlarının bitki boyu (p<0.05), kök boyu ve kök kuru ağırlığı (p<0.01) üzerine etkileri istatistiksel olarak önemli bulunmuştur. Demir dozlarının bitki boyu, bitki kuru ağırlığı (p<0.05) ve kök boyu (p<0.01) üzerine etkilerinin önemli olduğu belirlenmiştir. Kadmiyum uygulamaları bitki boyu (p<0.01), bitki yaş ağırlığı (p<0.01), bitki kuru ağırlığı (p<0.01), kök uzunluğu (p<0.01), kök yaş ağırlığı (p<0.01) ve kök kuru ağırlığı (p<0.01) üzerine etki etmiştir. En yüksek değerler bitki boyunda Cd0xNanoFe1 uygulamasında 37.7 cm olarak, bitki yaş ağırlığında Cd2xİnorg.Fe1 uygulamasında 9.38 g olarak, bitki kuru ağırlığında Cd0xOrg.Fe0 uygulamasında 0.97 g olarak, kök uzunluğunda Cd0xİnorg.Fe0 uygulamasında 26.11 cm olarak, kök yaş ağırlığında Cd0xNanoFe1 uygulamasında 2.76 g olarak ve kök kuru ağırlığında Cd2xİnorg.Fe1 uygulamasında 0.58 g olarak belirlenmiştir. Genel olarak, artan Cd dozları bitki gelişim kriterlerini olumsuz etkilemiştir. Uygulanan demir formlarından en etkili olanın inorganik demir formu olduğu ve bitki gelişim kriterlerinde iyileşmeler sağlayabileceği belirlenmiştir.