Türkiye Orijinli Yabani Nohut (Cicer reticulatum L.) Genotiplerinin Agro-Morfolojik Özelliklerinin Belirlenmesi - YÜCE, İlker and KARAKÖY, Tolga (ISPEC Tarım Bilimleri Dergisi, 2024)
Nohut (Cicer arietinum L.) yüksek protein içeriğiyle insan gıdası olarak Türkiye’de önemli bir yere sahiptir. Bu araştırma 2022 ve 2023 yetiştirme sezonunda, Sivas ekolojik koşullarında 10 standart çeşit ve 86 yabani nohut genotipi kullanılarak, Augmented deneme desenine göre yürütülmüştür. İncelenen bütün özellikler bakımından genotipler arasındaki farklılıklar istatistiki olarak önemli bulunmuştur. Çalışmanın iki yıllık ortalama sonuçlarına göre, ilk çıkış süresi (İÇGS) 21.7 gün, çiçeklenme süresi (ÇGS) 57.1 gün, ilk bakla bağlama süresi (İBGS) 65.89 gün, olgunlaşma süresi (OGS) 101.64 gün, bitki boyu (BB) 32.35 cm, ilk bakla yüksekliği (İBY) 8.20 cm, bitkide bakla sayısı (BBS) 102.02 adet, bitkide tane sayısı (BTS) 97.94 adet, bitkide tane ağırlığı (BTA) 13.30 g, yüz tane ağırlığı (100TA) 14.72 g, biyolojik verim (BV) 622.1 kg da-1, tane verimi (TV) 132.96 kg da-1 ve hasat indeksi (Hİ) %20.55 olarak saptanmıştır. Yapılan temel bileşenler biplot analizinde 1. ana bileşen varyasyonun %48.6’sını, 2. ana bileşen varyasyonun %24.4’ünü ve toplamda varyasyonun %73’ünü oluşturmuştur. Biplot grafiği incelendiğinde İÇGS, ÇGS, İBGS ve OGS kendi aralarında pozitif, BB, İBY, 100TA, BV, TV ve Hİ kendi aralarında pozitif, BBS ve BTS kendi aralarında pozitif bir ilişki içerisindedir. BBS, BTS, BTA, BV ve TV bakımından ILWC81 yabani nohut genotipi, ÇGS bakımından 73 numaralı yabani nohut genotipi, İBGS bakımından 473 numaralı yabani nohut genotipi ve OGS bakımından 53 numaralı yabani nohut genotipi öne çıkmıştır.