Mahir BAŞARAN
1
,
Mehmet KARAMAN
2
,
Mustafa OKAN
3
,
Uğur BİLGE
4
,
Doğan OKUR
5
1
GAP Uluslararası Tarımsal Araştırma ve Eğitim Merkezi Müdürlüğü
2
Muş Alparslan Üniversitesi Uygulamalı Bilimler Fakültesi, Bitkisel Üretim ve Teknolojileri Bölümü
3
GAP Uluslararası Tarımsal Araştırma ve Eğitim Merkezi Müdürlüğü
4
GAP Uluslararası Tarımsal Araştırma ve Eğitim Merkezi Müdürlüğü
5
GAP Uluslararası Tarımsal Araştırma ve Eğitim Merkezi Müdürlüğü
Abstract
The study was carried out under rainfall and support irrigation conditions based to the random block experiment design with four replication in Diyarbakir province during the 2018-2019 growing season. The aim was to determine the genotypes suitable for being a candidate variety by interpreting the interaction between quality characteristics and grain yield and to contribute to breeding studies. 25 genotypes was used in the experiment. Genotypes were evaluated in terms of agricultural characteristics and reactions to yellow rust disease. According to the variance analysis; It was determined that there is a negative relationship between grain yield and thousand grain weight Also, test weight with protein ratio and zeleny sedimentation amount. Ideal genotypes are G21 in grain yield, Tekin variety in test weight, G6 and G17 in thousand grain weight and protein ratio, G12 and G19 in zeleny sedimentation amount. G2, G8, G13, G18, G21, G22, G23 and G24 were found to be tolerant in terms of reaction to yellow rust disease. The lines that are the best in terms of related features were marked and it was concluded that it would be beneficial to repeat this study in the same location.
Mahir BAŞARAN, Mehmet KARAMAN, Mustafa OKAN, Uğur BİLGE, & Doğan OKUR. (2020). Interaction of Quality Characteristics with Grain Yield and Selection of Appropriate Genotype in Bread Wheat (Triticum aestivum L.). ISPEC Journal of Agricultural Sciences, 4(3), 609–622. https://doi.org/10.46291/ISPECJASvol4iss3pp609-622
📄Anonim, 1982. ICC-Standart No:115/1. International Association for Cereal Chemistry.
📄Aydın, N., Bayramoğlu, H.O., Özcan, H. 2007. Bazı ekmeklik buğday genotiplerinin verim ve başlıca kalite özelliklerinin belirlenmesi. OMÜ. Zir. Fak. Dergisi, 22(2): 193-201.
📄Aydoğan, S. 2016. Kuru ve sulu yetiştirme şartlarının ekmeklik buğday çeşitlerinin verim ve kalitesine etkisinin belirlenmesi. Selçuk Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Tarla Bitkileri Anabilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi, sayfa: 50-53, Konya
📄Bayraktaroğlu, M., Taner, S., Yakışır, E., Yıldırım, T., Çayıröz, M.A., Özer, E., Yaşar, M., Çeri, S., Göçmen Akçacık, A. Hamzaoğlu, S. 2015. Bazı ekmeklik buğday (Triticum aestivum L.) genotiplerinin verim ve kalite parametreleri yönünden değerlendirilmesi. Türkiye 11. Tarla Bitkileri Kongresi, 7-10 Eylül 2015. Çanakkale.
📄Becker, H.C and Leon, J. 1988. Stability Analysis in Plant Breeding, Plant Breed 101:1-23.
📄Boru, K., Yıldırım, S., Aydoğan-Çiftçi, E. 2019. Ekmeklik buğday genotiplerinde verim ve verim öğelerinin korelasyon ve path analizi ile incelenmesi. Türk Tarım ve Doğa Bilimleri Dergisi, 6(3): 379-387.
📄Boyacı, A. 2013. Çukurova koşullarında bazı ekmeklik buğday (Triticum aestivum L.) çeşitlerinin verim ve bazı kalite özelliklerinin belirlenmesi. Mustafa Kemal Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Tarla Bitkileri Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi, Sayfa: 71, Antakya.
📄Elgün, A., Türker, S., Bilgiçli, N. 2001. Tahıl ve ürünlerinde analitik kalite kontrolü. Selçuk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Gıda Mühendisliği Ders Notları. Konya Ticaret Borsası Yayın No: 2, Konya
📄Erdoğan, E. 2018. Amik ovası koşullarında bazı ekmeklik buğday (Triticum aestivum L.) genotiplerinin fizyolojik, morfolojik ve kalite özelliklerinin belirlenmesi. Mustafa Kemal Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Tarla Bitkileri Anabilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi, sayfa: 1-55, Hatay
📄Gençtan, T., Sağlam, T. 1987. Ekim zamanı ve ekim sıklığının üç ekmeklik buğday çeşidinde verim ve verim unsurlarına etkisi. Türkiye Tahıl Sempozyumu, 6-9 Ekim, Sayfa: 171-183, Bursa.
📄Güngör, H., Dumlupınar, Z. 2019. Bolu koşullarında bazı ekmeklik buğday (Triticum aestivum L.) çeşitlerinin verim, verim unsurları ve kalite yönünden değerlendirilmesi. Türk Tarım ve Doğa Bilimleri Dergisi, 6(1): 44-51.
📄Kahrıman, F., Egesel, C.Ö. 2011. Farklı ekmeklik buğday çeşitlerinin agronomik ve kalite özellikleri bakımından değerlendirilmesi. Ordu Üniversitesi, Bilim ve Teknik Dergisi, 1(1): 22-35.
📄Kara, B., Halef, D., Uysal, N., Gül, H. 2009. Buğdayda geç dönemde azot uygulamasının tane protein ve unda bazı fizikokimyasal özelliklere etkisi. Süleyman Demirel Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 13(1): 25-32.
📄Kara, R., Dalkılıç, A.Y., Gezginç, H., Yılmaz, M.F. 2016. Kahramanmaraş koşullarında bazı ekmeklik buğday çeşitlerinin verim ve verim unsurları yönünden değerlendirilmesi. Türk Tarım ve Doğa Bilimleri Dergisi, 3(2): 172-183.
📄Karagöz, A. ve Özberk, İ. 2010. Türkiye’de makarnalık buğday gen kaynakları ve ıslahta kullanımı makarnalık buğday ve mamulleri konferansı, 17-18 Mayıs, 2010 sayfa: 67-70.
📄Karaman, M., Aktaş, H., Başaran, M., Erdemci, İ., Kendal, E., Tekdal, S., Bayram, S., Doğan, H., Ayana, B. 2017. İleri kademedeki bazı ekmeklik buğday genotiplerinin verim ve kalite parametreleri yönünden biplot analiz yöntemiyle incelenmesi. Tarla Bitkileri Merkez Araştırma Enstitüsü Dergisi, 26 (Özel Sayı): 45−51.
📄Karaman, M. 2019. Evaluation of bread wheat genotypes in irrigated and rainfed conditions using biplot analysis. Applied Ecology and Environmental Research, 17(1): 1431-1450.
📄Karaman, M. 2020. Yazlık ekmeklik buğday (Triticum aestivum L.) genotiplerinin tarımsal özellikler bakımından değerlendirilmesi. ISPEC Tarım Bilimleri Dergisi, 4(1): 68-81.
📄Karaman, M., Aktaş, H. 2020. İleri kademe ekmeklik buğday (Triticum aestivum L.) hatları ile tescilli çeşitlerin tarımsal özellikler yönünden karşılaştırılması. Euroasia Journal of Mathematics, Engineering, Natural & Medical Sciences, 7(9): 104-113.
📄Karaman, M., Seydoşoğlu, S., Çam, B. 2020. Diyarbakır ili koşullarında augmented deneme deseninde ekmeklik buğday (Triticum aestivum L.) genotiplerinin tarımsal özellikler yönünden incelenmesi. Euroasia Journal of Mathematics, Engineering, Natural & Medical Sciences, 8(9): 195-205.
📄Kaya, A., Şanlı, A. 2009. Bazı ekmeklik (Triticum aestivum L.) ve makarnalık (Triticum durum L.) buğday çeşitlerinin ısparta ekolojik koşullarında verim ve bazı verim öğelerinin belirlenmesi. Bitkisel Araştırma Dergisi, 2: 2734.
📄Kendal, E. 2013. Yazlık bazı ekmeklik buğday genotiplerinin diyarbakır koşullarında verim ve kalite yönünden değerlendirilmesi. KSÜ Doğa Bilimleri Dergisi, 16(3): 16-24.
📄Kendal, E., Sener, O. 2015. Examination of genotype x environment interactions by gge biplot analysis in spring durum wheat. Indian Journal Genetica, 75(3), 341-348.
📄Mut, Z., Aydın, N., Özcan, H. Bayramoğlo, H.O. 2005. Orta Karadeniz bölgesinde ekmeklik buğday (Triticum aestivum L.) genotiplerinin verim ve bazı kalite özelliklerinin belirlenmesi. GOÜ. Ziraat Fakültesi Dergisi, 22(2): 85-93
📄Mut, Z., Erbaş Köse, Ö., Akay, H. 2017. Bazı ekmeklik buğday (Triticum aestivum L.) çeşitlerinin tane verimi ve kalite özelliklerinin belirlenmesi. Anadolu Tarım Bilimleri Dergisi, 32: 85-95.
📄Olgun, M., Budak Başçiftçi, Z., Ayter, N.G., Kutlu, İ., Akın, A., Karaduman, Y. 2013. Ekmeklik buğday (Triticum aestivum L.) çeşitlerinde protein oranının üç farklı analiz yöntemine göre karşılaştırılması üzerine bir araştırma. Süleyman Demirel Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 8(2): 80-87.
📄Peterson, R.F., Campbell A.B. Hannah A.E. 1948. A Diagrammatic Scale for Estimating Rust İntensity on Leaves and Stems of Cereal. Canada Journal Research, 26: 496-500
📄Şahin, M., Göçmen Akçacık, A., Aydoğan, S., Hamzaoğlu, S., Demir, B. Yakışır, E. 2017. Kışlık ekmeklik buğday çeşitlerinde zeleny sedimantasyon ile verim ve bazı kalite özellikleri arasındaki ilişkilerin incelenmesi. Bahri Dağdaş Bitkisel Araştırma Dergisi, 6 (1): 10-21.
📄Ülker, H. 2017. Orta Anadolu kurak koşullarında ekmeklik buğday çeşitlerinin verim ve bazı agronomik özelliklerinde genetik ilerlemenin belirlenmesi. AEÜ Fen Bilimleri Enstitüsü, Tarla Bitkileri Anabilim Dalı. Yüksek Lisans Tez, 150 s.
📄Yıldırım A., Gökmen S., Braun H.J., Ketata H., Ekiz H., 1999. Buğdayda sarı pas hastalığının Türkiye açısından önemi ve ıslah çalışmaları. Orta Anadolu’da Hububat Tarımının Sorunları ve Çözüm Yolları Sempozyumu, 8-11 Haziran, Konya, sayfa: 158-163.
📄Zadoks, J.C., Chang, T.T., Konzak, C.F. (1974): A decimal code for the growth stages of cereals. Weed Research, 14, 415-421.
